ประวัติความเป็นมาโดยย่อ

 สถาบันภาษานานาชาติ เป็นสถาบันที่เตรียมความพร้อมด้านภาษาอาหรับและภาษาอังกฤษให้แก่นักศึกษาเตรียมภาษาในสาขาวิชาชารีอะห์  อูศูลุดดีน  และภาษาอาหรับ  ของคณะอิสลามศึกษา  และในสาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ  ของคณะวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี  มหาวิทยาลัยอิสลามยะลา ซึ่งสถาบันฯได้จัดการเรียนการสอนออกเป็น 2 ศูนย์  คือ  ศูนย์ภาษาอาหรับ  และศูนย์ภาษาอังกฤษ

          สถาบันภาษานานาชาติได้ถูกเปลี่ยนสถานะจากเดิมคือ  ศูนย์ภาษาอาหรับ  ซึ่งศูนย์ภาษาอาหรับได้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 11  พฤศจิกายน พ.ศ.  2541  โดยมีนายอับดุรรอฮมาน  วอเดร์เป็นหัวหน้าศูนย์  ทั้งนี้  ศูนย์ภาษาอาหรับได้จัดการเรียนการสอนเพื่อเตรียมภาษาให้กับนักศึกษาคณะอิสลามศึกษา  วิทยาลัยอิสลามยะลา ในตอนนั้น

          ต่อมาในปีการศึกษา  2546 ศูนย์ภาษาอาหรับได้ทำการย้ายสำนักงานไปยังอาคารคณะอิสลามศึกษา วิทยาลัยอิสลามยะลา ตั้งอยู่ที่บ้านสโร่ง โดยแต่งตั้งให้ นายมาหะมะสอเระ ยือโร๊ะ เป็นหัวหน้าศูนย์ภาษาอาหรับทดแทน นายอับดุรรอฮมาน วอเดร์ ซึ่งได้ย้ายตำแหน่งเป็นผู้ช่วยรองอธิการบดีฝ่ายกิจการนักศึกษา

          ในปี  2547  มหาวิทยาลัยอิสลามยะลาได้พัฒนาและทำการเปิดการเรียนการสอนออกเป็นหลายคณะ  อาทิ  เช่น  คณะศิลปะศาสตร์และสังคมศาสตร์  คณะวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี  เป็นต้น  ซึ่งการพัฒนาของมหาวิทยาลัยนั้นทำให้การจัดการเรียนการสอนเพื่อเตรียมภาษาต้องเพิ่มขึ้นอีกหนึ่งภาษา  คือ  ภาษาอังกฤษ  ในสาขาวิชาเทคโนโลยีสารสนเทศ  ของคณะวิทยาศาสตร์เทคโนโลยี  พัฒนาการดังกล่าวทำให้ศูนย์ภาษาอาหรับต้องเปลี่ยนสภาพจากศูนย์ภาษาฯเป็นสถาบันภาษานานาชาติ  ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่  1  พฤษภาคม  พ.ศ.  2547  โดยจัดการเรียนการสอนออกเป็น 2 ศูนย์  คือ  ศูนย์ภาษาอาหรับ  และศูนย์ภาษาอังกฤษ  โดยมี ผศ.ดร. หะสัน  หมัดหมานเป็นผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ

          ต่อมา  วันที่  15  มีนาคม  พ.ศ.  2548  มหาวิทยาลัยอิสลามยะลาได้ทำการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ  โดยแต่งตั้ง  นายอับดุรรอฮมาน  วอเดร์ เป็นผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ แทน  ผศ.ดร.  หะสัน  หมัดหมาน และได้แต่งตั้ง ผศ.ดร.หะสัน  หมัดหมานเป็นคณะกรรมการบริหารงานบุคลากรมหาวิทยาลัยอิสลามยะลา

          ต่อมา วันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2552 มหาวิทยาลัยอิสลามยะลา ได้ทำการเปลียนแปลงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ โดยแต่งตั้ง ดร.อัดนัน สือแม เป็นผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ แทน นายอับดุรรอฮมาน  วอเดร์ จนวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ.2552

          ในปีการศึกษา 2552 สถาบันภาษานานาชาติมีการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างการบริหาร โดยศูนย์ภาษาอาหรับได้ทำการแยกตัวออกไปไม่อยู่ภายใต้โครงสร้างบริหารของสถาบันภาษานานาชาติ

อย่างไรก็ตามหากย้อนกลับไปเมื่อครั้งก่อตั้งสถาบันภาษานานาชาติ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2547 ตามโครงสร้างเดิม ประกาศโดยคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยอิสลามยะลานั้น ในความเป็นจริงแล้ว สถาบันภาษาฯ มีศูนย์ภาษาที่อยู่ภายใต้การบริหาร สามศูนย์ภาษาด้วยกัน คือ ศูนย์ภาษาอาหรับ ศูนย์ภาษาอังกฤษ และต่อมาภายหลังได้จัดให้มีศูนย์ภาษามลายู เพื่อรองรับการเตรียมความพร้อมทางภาษาของนักศึกษาเข้าเรียนในสาขาวิชาภาษามลายู แต่เนื่องจากความพร้อมด้านทรัพยากรบุคคล และด้วยสาขาวิชาภาษามลายูเป็นสาขาวิชาที่เปิดใหม่ ณ ตอนนั้น ศูนย์ภาษามลายูจึงจัดให้อยู่ภายใต้การดูแลของสาขาวิชาภาษามาลายู คณะศิลปศาสตร์และสังคมศาสตร์ นอกจากนี้ นักศึกษาสาขาวิชาภาษามลายูทำการเตรียมภาษาไปพร้อมกับการเรียนวิชาเอก ซึ่งแตกต่างจากนักศึกษาเตรียมภาษาอาหรับ และภาษาอังกฤษ จึงทำให้การดำเนินการทั้งด้านการจัดการเรียนการสอน หลักสูตร และการบริหารงาน เป็นภาระรับผิดชอบของสาขาวิชาภาษามลายูทั้งสิ้น

อย่างไรก็ตาม สถาบันภาษานานาชาติจะทำการเปิดหลักสูตรเตรียมภาษามลายูสำหรับนักศึกษาวิชาเอกภาษามลายู ในปีการศึกษา พ.ศ.2554 อย่างเป็นรูปธรรม ทั้งนี้ในปีการศึกษา 2553 คณะกรรมการบริหารสถาบันได้มีมติ เพิ่มรายชื่อคณะกรรมการบริหารจากสาขาภาษามลายู เพื่อรองรับการเปิดหลักสูตรเตรียมภาษามลายูต่อไป

ในปีการศึกษา พ.ศ.2553 สถาบันภาษานานาชาติ มีศูนย์ภาษาอังกฤษ เป็นศูนย์หลักในการให้บริการวิชาการอย่างเต็มรูปแบบแก่นักศึกษาและบุคคลทั่วไป และดำเนินการเตรียมความพร้อมของศูนย์ภาษามลายู ในด้านคัดเลือกอาจารย์และบุคลากรเพื่อรองรับการเปิดหลักสูตรเตรียมภาษาในปีการศึกษาถัดไป ซึ่ง นายกริยา หลังปูเต๊ะ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ นายปรัชญา บินหมัดหนี ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและรักษาการหัวหน้าศูนย์ภาษาอังกฤษ นายรอมลี หะมะ ดำรงตำแหน่งรักษาการหัวหน้าศูนย์ภาษามลายู นางสาวเฟรดาว สุไลมาน ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวยการฝ่ายบริหารและแผนฯ และนางสุใอณี ตาแก๊ะ ดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานเลขานุการสถาบันภาษานานาชาติ

ในปีการศึกษา  พ.ศ. 2554  คณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยฯได้มีมติให้สถาบันภาษานานาชาติย้ายหน่วยงานไปอยู่  ณ  บ้านปารามีแต  อีกครั้งหนึ่ง  โดยให้ศูนย์ภาษาอาหรับ  ศูนย์ภาษาอังกฤษ  และศูนย์ภาษามลายู  อยู่ภายใต้การบริหารจัดการของสถาบันฯ  และได้แต่งตั้งนายกริยา  หลังปูเต๊ะ ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันภาษานานาชาติ นายปรัชญา บินหมัดหนี ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการฝ่ายวิชาการและประกันคุณภาพการศึกษา นายรำซี  ฮับยุโสะ  ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาศักยภาพนักศึกษา  นางสาวเฟรดาว สุไลมาน  ดำรงตำแหน่งหัวหน้าศูนย์ภาษาอังกฤษ  นายอับดุลเราะมาน  โต๊ะหลง  ดำรงตำแหน่งหัวหน้าศูนย์ภาษามลายู  นายมูหะมัดซากี  เจะนิ  ดำรงตำแหน่งหัวหน้าศูนย์ภาษาอาหรับ และนายวาฮับ  อาแว  ดำรงตำแหน่งหัวหน้าสำนักงานเลขานุการสถาบันภาษานานาชาติ  จนถึงปัจจุปัน